Còn gì nữa không nhỉ? Đề thi... Đúng rồi, đề thi! Năm 2001 là năm đầu tiên áp dụng hình thức thi “3+X”. Trong ký ức của Biên Học Đạo, sau khi thi xong, rất nhiều bạn học trong lớp đã gục ngã trước bài thi tổ hợp “X” này. Nguyên nhân có hai: một là vì đây là năm đầu tiên thi theo hình thức này, cả giáo viên và học sinh đều không có kinh nghiệm; hai là đề thi tổ hợp Khoa học Xã hội năm 2001 xuất hiện hàng loạt kiến thức đã được ghi rõ là giảm tải trong cuốn “Hướng dẫn ôn thi” phát trước đó. Rất nhiều học sinh trước kỳ thi đã bỏ qua không học những phần này, đặc biệt là câu hỏi lớn 30 điểm cuối cùng.
Nhưng Biên Học Đạo lại là người may mắn! Trên giá sách nhà Biên Học Đạo năm 2014, vẫn còn giữ lại bộ sách giáo khoa thời cấp ba của Từ Thượng Tú. Sau kỳ thi, Từ Thượng Tú đã đánh dấu lại không ít câu hỏi thi vào sách, rồi cẩn thận cắt chúng ra. Vài tháng trước, vào một buổi tối cuối tuần, hai vợ chồng trong lúc dọn dẹp giá sách đã cùng nhau lật giở lại những trang sách đó, bồi hồi nhớ lại những năm tháng cấp ba của mỗi người.
Là một học sinh cuối cấp, còn có chuyện gì hạnh phúc hơn việc biết trước đề thi chứ? Trong cái thời đại phải báo nguyện vọng trước khi biết điểm, còn có chuyện gì hạnh phúc hơn việc biết trước điểm chuẩn chứ? Là một người Trung Quốc, còn có chuyện gì hạnh phúc hơn việc biết trước giá nhà đất sẽ tăng vọt trong khi đang sống ở năm 2001, thời điểm mà giá nhà vẫn còn rất rẻ chứ? Ờm... nghĩ hơi xa rồi.
Biên Học Đạo kéo tâm trí trở lại, cố gắng lục lại ký ức về những trang sách giáo khoa chi chít ký hiệu của Từ Thượng Tú. Các điểm kiến thức môn chính trị... môn lịch sử... môn địa lý... Hắn nhớ rất rõ mấy câu hỏi lớn cuối cùng trong bài thi tổ hợp khoa học xã hội là sự kết hợp kiến thức của cả ba môn... Độc lập dân tộc ở châu Phi, xói mòn đất đai, nông thôn và nông nghiệp, hình như còn có cả cách mạng khoa học kỹ thuật và cơ cấu ngành nghề...
Biên Học Đạo còn biết đề văn thi Đại học năm đó là về chủ đề “Thành tín”, còn bài luận tiếng Anh là viết một lá thư cho một người bạn nước ngoài. Biên Học Đạo vội vàng ghi lại vài dòng chữ, rồi nhanh chóng lục lọi khắp bàn học, nhưng không tìm thấy sách giáo khoa mình cần. Hắn hô lên một tiếng “Đi học đây!”, rồi đẩy xe đạp lao ra khỏi cửa.
Suốt cả buổi chiều, Biên Học Đạo cứ như một bóng ma, lúc thì lật cuốn sách này, lúc thì giở cuốn sách khác, thỉnh thoảng lại đánh dấu vài chỗ. Tan học không nghỉ, vào lớp không ngẩng đầu, bất kể giáo viên môn nào đang giảng bài trên bục, hắn đều chỉ mải mê với việc của mình. Giữa giờ, thầy giáo dạy Toán có gọi tên Biên Học Đạo, yêu cầu hắn trả lời một câu trắc nghiệm trong đề thi. Bạn cùng bàn Quách Đông thấy Biên Học Đạo đang lật sách Lịch sử mà vẫn mặt không đỏ, tim không đập, đứng dậy trả lời rành rọt: “Chọn A ạ.”
Tên này sắc bén từ lúc nào thế nhỉ? Quách Đông hỏi mấy lần xem Biên Học Đạo đang bận gì, nhưng hắn chỉ “ừ” hử vài tiếng, ra hiệu cho cậu ta nhìn lên bục giảng, ý là đang trong giờ học, đừng nói chuyện, rồi không nói thêm gì nữa. Quách Đông cảm thấy hơi mất mặt, bĩu môi, trong lòng thầm oán: Có cái gì hay ho mà lật chứ, làm như cậu biết đề thi Đại học không bằng. Cậu ta sẽ không bao giờ biết được rằng, cả buổi chiều hôm đó, những gì Biên Học Đạo đánh dấu chính xác là những câu hỏi sẽ xuất hiện trong đề thi Đại học toàn quốc hơn 40 ngày sau.
Năm giờ 10 phút chiều, lại đến giờ nghỉ. Học sinh trong lớp một lần nữa lại thưa thớt dần. Biên Học Đạo đứng dậy vươn vai một cái, nhìn ngắm phòng học lớp 12 tuy chật chội, lộn xộn nhưng lại ấm áp, rồi tựa lưng vào ghế, qua khung cửa sổ tầng ba, nhìn những ngọn cây xa xa và ráng hồng nơi chân trời, lẳng lặng ngẩn người.
Không giống như những gì các tiểu thuyết trọng sinh trên mạng vài năm sau thường viết, Biên Học Đạo của năm 2001, trong suốt những năm tháng cấp ba, không có bạn gái, cũng chẳng có đối tượng thầm mến. Hắn đã từng cố gắng hồi tưởng lại, cũng rất tò mò không biết năm đó ngoài việc học ra thì mình đã nghĩ những gì.
Biên Học Đạo lúc này, không thể nói là xấu, nhưng cũng chẳng được coi là đẹp trai, thành tích học tập ở mức trung bình khá, ngoài một thân hình không tệ ra thì chẳng có gì thu hút ánh mắt của các bạn nữ. Mà nói đi cũng phải nói lại, nữ sinh cấp ba ở một thành phố nhỏ phía bắc năm 2001, có mấy ai biết nhìn dáng người của con trai chứ?
Cũng không biết cơ thể này đang dùng nguồn năng lượng sinh học của Biên Học Đạo ở thời kỳ nào mà tinh thần lại phấn chấn lạ thường. Tiết học đầu tiên buổi tối là tiết tự học, có những học sinh đang ra sức học thuộc bài, cũng có những học sinh lại chẳng có tâm trí học hành, túm năm tụm ba xì xào bàn tán. Những câu hỏi có thể nhớ ra đều đã được đánh dấu xong, nhưng phần lớn cũng chỉ tập trung vào phần “X” – bài thi tổ hợp Khoa học Xã hội trong cấu trúc “3+X”.
Ba môn chính là Toán, tiếng Anh, Ngữ văn thì những chỗ được đánh dấu lại vô cùng ít ỏi. Điều này không thể trách Từ Thượng Tú, bởi dù là người đã thi rồi cũng không ai có thể đánh dấu lại được, vì cả ba môn này đều thuộc dạng kiến thức cần vận dụng linh hoạt. Ngữ văn thì còn đỡ, dù sao thì từ lúc tốt nghiệp đại học và vào làm ở tòa soạn báo, Biên Học Đạo đã bắt đầu làm việc với con chữ.
Tiếng Anh cũng tạm ổn. Trong những năm đi làm, những lúc rảnh rỗi khi trực đêm, Biên Học Đạo đã xem không biết bao nhiêu phim bộ và phim điện ảnh Âu Mỹ, từ Friends đến House M. D., 24, Prison Break, The Big Bang Theory, 2 Broke Girls, The Walking Dead, vân vân. Lượng từ vựng, khả năng nghe và cảm thụ ngôn ngữ tiếng Anh của hắn so với thời cấp ba chắc chắn là hơn chứ không kém. Bây giờ chỉ cần củng cố lại một số bẫy ngữ pháp thường gặp trong thi cử là được.
Khó nhất là môn Toán. Món này Biên Học Đạo đã vứt xó được 13, 14 năm rồi, công thức quên sạch sành sanh. Dựa vào hơn 40 ngày còn lại mà muốn học lại từ đầu môn Toán, đến thiên tài cũng phải hộc máu, huống chi là một kẻ mù tịt Toán học như Biên Học Đạo, đây không khác gì một nhiệm vụ bất khả thi. Biết rõ thời gian có hạn, biết rõ năng lực của mình, Biên Học Đạo đã nhanh chóng xác định được phương hướng ôn tập: tập trung vào các môn phụ, nắm chắc khối Xã hội, buông bỏ môn Toán.
Là một người đàn ông trung niên 33 tuổi, một người đã lăn lộn ngoài xã hội gần 10 năm, Biên Học Đạo tự nhủ với lòng mình, không thể cứng nhắc, không thể ngồi chờ chết. Liều thì ăn nhiều, nhát thì chết đói, nhất định phải nghĩ ra cách. Ánh mắt Biên Học Đạo lướt một vòng quanh lớp học, cuối cùng, tầm mắt của hắn dừng lại trên người Chu Hàng.
Về đến nhà lúc 10 giờ 40 tối, Biên Học Đạo chẳng còn tâm trí nào để xem sách hay làm bài tập nữa. Hắn bật đèn, cứ thế nằm vật ra giường rồi thiếp đi lúc nào không hay. Lúc mẹ hắn vào phòng mang sữa bò tới thì thấy Biên Học Đạo đã ngủ say, bà bèn nhẹ nhàng giúp hắn tắt đèn rồi khép cửa lại.